Bayraktar İHA nın mimarı kimdir ?

“Baykar’ın Bayraktar İHA’larının Mimarı Kimdir?”

Tarihsel Arka Plan: Yerli İHA Gelişiminin Doğuşu

Türkiye’de insansız hava araçları (İHA) geliştirme süreci, yaklaşık iki onyıldır savunma sanayisi açısından stratejik bir alan hâline gelmiştir. Bu alanda öne çıkan şirketlerden biri Baykar’dır. Şirketin kurucusu olan Özdemir Bayraktar, 1949 doğumlu makine mühendisi ve sanayici olarak İHA teknolojilerinin öncülerindendir. [1] Özdemir Bayraktar, Baykar’ın kuruluşundan itibaren Türkiye’nin “milli teknoloji hamlesi” vizyonu çerçevesinde pek çok insansız sistemin tasarımında öncü rol oynamıştır. [2]

Bununla birlikte, günümüzde “mimar” sıfatıyla sıkça anılan diğer bir isim ise Selçuk Bayraktar’dır. 1979 doğumlu Selçuk Bayraktar, İstanbul Teknik Üniversitesi, ardından Amerika Birleşik Devletleri’nde eğitimler almış ve Baykar’da Teknoloji Lideri (CTO) olarak yerli İHA sistemlerinin geliştirilmesine öncülük etmiştir. [3] Özetle, Türkiye’nin yerli İHA hattında Özdemir Bayraktar’ın vizyonu ve Selçuk Bayraktar’ın teknolojik ve yönetsel yetkinliği bir arada değerlendirilmelidir.

Selçuk Bayraktar’ın Rolü ve Gelişim Süreci

Selçuk Bayraktar’ın eğitim geçmişi, mekânsal ve teknolojik açıdan küresel bağlantıları barındırır: Robert College ve İstanbul Teknik Üniversitesi’ndeki eğitimini takiben, Amerika’da yüksek lisans çalışmaları yapmıştır. [4] Bu eğitim süreci, onun İHA sistemlerine yönelik teorik ve uygulamalı yaklaşımını şekillendirmiştir. Baykar sayfasında da belirtildiği üzere, Türkiye’nin ilk milli S/İHA sistemlerinden olan modellerin mimarı olarak gösterilmiştir. [3]

Selçuk Bayraktar’ın yönettiği projeler arasında, örneğin Bayraktar TB2 yer alır ve bu model “mimari” olarak onun adıyla birlikte anılmaktadır. [4] Bu bağlamda onun “mimar” olarak değerlendirilmesi, yalnızca bir tasarımcı-mühendis olarak değil; yöneticilik, vizyon belirleme ve teknolojik yol haritası çizme açısından da geçerlidir.

Akademik ve Etik Tartışmalar: Kim Mimardır ve Ne Anlama Gelir?

Akademik açıdan bakıldığında, bir teknolojik sistemin “mimar” olarak kim tarafından adlandırılacağı sorusu birden fazla katmanı içerir. Mühendislik bilimlerinde “mimarlık” kavramı çoğu zaman sistem tasarımı, entegrasyon, yenilik ve yönetişim becerisini kapsar. Bu bağlamda, Baykar örneği için “mimar kimdir?” sorusu şöyle biçimlenebilir: Tasarım konseptinden seri üretime geçişe kadar hangi birey ya da bireyler liderlik etti? Kimler teknolojik mimariyi, üretim zincirini, entegrasyon sürecini yönetti?

Bu sorular çerçevesinde Selçuk Bayraktar’ın adı öne çıkar; ancak Özdemir Bayraktar’ın vizyonu ve kurucu rolü de unutulmamalıdır. Bazı akademik tartışmalarda, “mimarlık” yalnızca teknik tasarımla değil, kurum oluşturma, Ar‑Ge altyapısını kurma ve sistemin sürdürülebilirliğini sağlama kapasitesiyle ilişkilendirilmektedir. Bu çerçevede Türkiye’de yerli İHA geliştirme sürecinin mimarisi kolektif bir süreç olarak da görülebilir.

Günümüzdeki Durum ve Geleceğe Bakış

Bugün Baykar’ın geliştirdiği İHA sistemleri ihracat açısından da dikkat çekmekte, birçok ülkeye model satışı yapılmaktadır. Selçuk Bayraktar’ın liderliğinde bu başarı gelmiş ve kurumun yöneticisi olarak onun adı sistemlerle birlikte anılır. [5] Bu başarı, teknolojik bağımsızlık ve stratejik özerklik bağlamında önemlidir; Türkiye’nin savunma sanayiindeki konumunun güçlenmesine katkı sağlanmıştır.

Öte yandan, bir “mimar” tanımının zamanla nasıl değiştiği de araştırmalarda yer almaktadır: Tek bir mühendis mi yoksa bir kurumlar ağı mı asıl mimardır? Takım çalışması, tedarik zinciri, ortak üretim modelleri bu soruyu daha da derinleştirir. Bu açıdan Selçuk Bayraktar’ın teknik-lider rolü ve Özdemir Bayraktar’ın kurumsal rolü birlikte değerlendirilebilir.

Sonuç

Etiketler: Selçuk Bayraktar, Özdemir Bayraktar, Baykar, Bayraktar TB2, İHA mimarı, yerli savunma sanayii

Sonuç olarak, Türkiye’de yerli İHA sistemlerinin mimarı kimdir sorusunun cevabı tek bir isimle sınırlanamaz; ancak güncel pratikte bu rollerde en çok adı anılan kişi Selçuk Bayraktar’dır. Özdemir Bayraktar ise bu sürecin kurumsal ve vizyonel yönünü temsil eder. Bu iki isim birlikte Türkiye’nin İHA alanındaki “mimari” başarısının sembolleridir.

Okuyucuya bırakılan düşünsel sorular:

– Bir sistemin “mimarı” kimdir: tasarımı çizen mühendis mi yoksa sistemi hayata geçiren yönetici mi?

– Teknolojik bağımsızlık bağlamında kurum mu birey mi daha belirleyicidir?

– Yerli savunma sanayisi açısından “mimar” kavramını yalnızca teknik başarıyla mı yoksa etik, toplumsal etkilerle birlikte mi değerlendirmeliyiz?

—

Sources:

[1]: https://www.medihaber.net/milli-sihalarin-mimari-ozdemir-bayraktar/?utm_source=chatgpt.com “Milli SİHA’ların Mimarı Özdemir Bayraktar – Medihaber”

[2]: https://gdh.digital/haber/milli-sihalarin-oncu-ismi-ozdemir-bayraktar-kimdir-ts0yep3jtqc?utm_source=chatgpt.com “Özdemir Bayraktar kimdir? – gdh.digital”

[3]: https://baykartech.com/tr/selcuk-bayraktar/?utm_source=chatgpt.com “BAYKAR Teknoloji | SELÇUK BAYRAKTAR”

[4]: https://tr.wikipedia.org/wiki/Sel%C3%A7ukBayraktar?utmsource=chatgpt.com “Selçuk Bayraktar – Vikipedi”

[5]: https://gdh.digital/haber/milli-sihalarin-mimari-selcuk-bayraktar-kimdir-nz6n2bdekzc?utm_source=chatgpt.com “Milli S/İHA’ların mimarı Selçuk Bayraktar kimdir? – gdh.digital”