Excel Dondur Nerede?
(Bir Genç Yetişkinin Mücadeleleri ve Kaybolan Hücreler)
Dondurmak: Yaşamın Anlamı mı, Excel’deki Bir Buton mu?
Herkesin en sevdiği soru: “Excel dondur nerede?” Hani şu, çalışırken birden kaybolan, bir yanda binlerce veriyle dans ederken o küçücük ama önemli hücreyi bir türlü bulamayan ve her seferinde “bu kadar mı ya?” dediğimiz o buton… 25 yaşında İzmir’de yaşayan bir insan olarak, Excel ile olan ilişkim tam olarak şöyle: Bazen, 50 hücreyi bir arada dondurmak istiyorum, ama diğer yanda şehrin kafelerinde espri yapıp, kahve içerken “hayat gerçekten bu kadar karmaşık mı?” diye içimden geçiriyorum.
Ama işte o Excel’in o kadar sade görünen ama bir o kadar karmaşık olan özelliklerinden biri, ‘dondur’ özelliği. Bunu bulamadığınızda ne olur, tahmin edin: Kafayı yersiniz. Kendi başıma geldim. Bir ara “Excel dondur nerede?” sorusunu sormaya başladım, çünkü her gün 7 farklı sekmede veri çekmeye çalışan biri olarak, kaybolan başlıklar beni delirtmeye başlamıştı.
Kaybolan Hücreler: Excel’in Efsanevi Kaybolan Dondurması
Geçenlerde bir arkadaşımın iş yerinde Excel kullanırken, gerçekten şaşkın gözlerle “Excel dondur nerede?” diye sormaya başladığını gördüm. Bir de baktım, o kadar kaybolmuş ki, hücreleri dondurmayı unutmuş. “Bunu nasıl başardın?” diye sordum. Ben de bir zamanlar benzer bir yerden geçmiştim. Excel’de çalışırken, şehri arayan bir insan gibi kayboluyor, bir yerlerde “Burası tam olarak nereye gidiyor?” sorusunu soruyordum.
Bir bakıma, Excel’de hücre dondurmak, hayatımızdaki diğer pek çok şey gibi: Küçük ama kritik. Koca bir veri denizinde, önemli bir başlık kaybolduğunda, keşke dondur butonu o kadar kolay olsaydı. Ama işte her şeyin kolay olduğu bir dünyada Excel’deki dondur butonunu bulmak gerçekten büyük başarı.
“Dondur”u bulamamak, zaman zaman gerçekten bir metafor haline geliyor. Verinin derinliklerine daldığınızda, kendinizi kaybolmuş hissediyorsunuz. Tıpkı hayat gibi! Hatta belki hayatla ilgili daha derin bir soruya, dondur butonunu bulamayınca takıldım.
“Ben de bazen kayboluyorum!”
— Bu yazıyı yazarken, içimden bir ses, beni rahatlatıyor. Gerçekten bazen kayboluyorum, önemli olan kaybolduğun yeri bulmak. Excel de işte böyle bir şey, kaybolan başlıkları bulduğunda tüm o veriyle yeniden barışıyorsun.
Excel Dondur Butonunu Bulduğum An
İzmir’in merkezine yakın bir kafede oturuyordum, orada bir arkadaşımın iş yerinden bahsettiği “Excel dondur” olayını duyunca “Ben de dondurdum!” diye bağırmışım. Tabii, kafede tüm gözler bana döndü. Ama sadece bu kadar da kalmadı, iç sesim devreye girdi:
“Neden tüm bu odaklanmam gereken meseleleri donduramıyorum? Excel kadar bile değilim mi?”
Sonra birden fark ettim: Benim için dondur butonu, o kadar çok uğraştığım hayattaki odaklanma meselesini çözmenin simgesiydi. Ne zaman kaybolsam, ne zaman derin bir soru sorarak kendimi bulamıyorsam, Excel’in o “dondur” özelliği gibi bir şey olması gerektiğini düşündüm.
Veriyi Dondurmak: Hem Gerçek, Hem Mizahi Bir Yaklaşım
İzmir’deki bir başka arkadaşımın yanına gittim. Excel’de bir şeyler yapıyordu. Ne yapıyor olursa olsun, ben bir şekilde yine “dondur”u bulmam gerektiğini hissettim. Gittim, tam soruyu soracakken o da benim gibi “Excel dondur nerede?” diye homurdandı. O an, birden bire fark ettim:
“Bu dondur butonu, sadece bir hücreyi kaybolmaktan korumuyor. Hayatın içindeki birçok şeyi de donduruyor!”
İzmir’in o sakin kafelerinde otururken, küçük bir tespitte bulundum: “Hayatımızda kaybolan her şey gibi, Excel’de kaybolan her veri, aslında hepimizin içinde kaybolmuş duygularımızın birer yansıması.” Hangi hücrenin en öne çıkarılacağını bilmeden, sadece başlıkları görmek istiyorsanız, kaybolmuş bir veri gibi hissedersiniz. Yani aslında hayatımızdaki her kaybolmuş şey de, Excel’de kaybolmuş bir hücre gibidir.
Excel Dondur Nerede? Sonunda Bulduğumda
Bir gün ofiste, bir rapor hazırlarken artık iyice kaybolmuştum. Tabii, yine başlıkları kaybetmiştim. Birden ofis arkadaşım geldi ve gözlerim aydınlandı. Dondur butonunu bulmuştum!
“Gördün mü? Dondur burada!”
Ama işin komik kısmı şu ki: “İyi de, ben niye 2 saat boyunca dondur aradım?” diyorum.
Excel’de dondur butonunu bulduğumda, o kadar rahatladım ki, aslında hayatımdaki pek çok küçük şeyin kaybolduğunu fark ettim. Ama her bir kaybolan şeyin ardından bulduğum yeni şeyler de vardı. Dondur butonu, hayatta kaybolan verilerle barışmayı simgeliyordu.
Hayat ve Excel: Birlikte Dondurulması Gerekenler
İzmir’in sıcak havasında, yaşamla ilgili düşündüğümde, Excel’deki dondur butonunun daha derin bir anlam taşıdığını fark ettim. Kaybolmuş başlıkları bulmak bir başarıydı. Ama hayattaki kaybolmuş anıları, kaybolmuş fırsatları yeniden bulmak da önemliydi. Ne zaman sıkışırsam, iç sesim derdi ki:
“Excel dondur nerede?”
Bazen hayat da bir Excel tablosu gibidir. Başlıkları bulduğunda, neyi dondurman gerektiğini bilebilirsin. Sonuçta kaybolan şeyler de geri gelir, dondurulduğunda işler daha iyi görünür. Hayat da tıpkı Excel gibi kaybolmuş başlıkları bulmakla ilgilidir.
—
Ve şimdi, İzmir’in bir başka kafesinde otururken, belki de tüm dondur butonlarını bir kenara bırakıp, “Beni dondur!” demek gerekebilir…